Bugün,  sizlere yüce kitabımız Kur’an-ı Kerim de çok sözü edilen  “salih amel”den bahsedeceğim.

Önce bir bakalım, nedir salih amel?

Salih amel, kelime anlamı olarak "iyi, yararlı, doğru ve dinin ilkelerine uygun eylem" demektir. 

İslam dinimizde,  imanın hayata yansımış hali, yani Allah’ın rızasına ve insanlığın faydasına uygun olarak yapılan her türlü güzel tutum ve davranışlardır.

Bir amelin "Salih" kabul edilebilmesi için ise iki temel unsur şarttır:

Bunlardan birincisi İhlas’tır. İhlas; amelin yalnızca Allah rızası gözetilerek, gösterişten uzak yapılmasıdır.

İkincisi ise Uygunluk’tur.

Uygunluk, bir davranışın dini  ilkeler içinde kalması, akla, vicdana ve Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V.)’in sünnetine uygunluk taşıması halidir.

Salih amel sadece namaz, oruç,zekat gibi ibadetlerden ibaret değildir. Topluma ve çevreye faydalı olmak, adaletli davranmak, insanlara güler yüz göstermek, dürüst ticaret yapmak ve bir canlının yükünü hafifletmek vb. eylemler de bu kapsamdadır. 

Kur'an-ı Kerim'de iman ile  salih amel sıklıkla bir arada anılır; bu da inancın davranışlarla tamamlanması gerektiğini gösterir.

İslam dinimizde salih amel, imanın hayata yansıyan yüzüdür.

Zira; salih amel, inancımızda imandan sonra gelen ve onu tamamlayan en temel kavramlardan biridir. Çünkü;  salih amel, insanın hem Yaradan Allah ile olan ilişkisini hem de diğer insanlarla ve tabiatla olan münasebetini düzenleyen davranışlar bütününü ifade eder.

Salih amelleri 2 kategori de gruplayabiliriz.

1-) Bireysel salih ameller 

2-) Toplumsal ve insani salih ameller 

Bireysel  salih ameller: 

Bireysel salih ameller, kişinin doğrudan kendi ruhunu, ahlakını ve Yaradan ile olan bağını geliştirmek amacıyla tek başına gerçekleştirdiği tutum ve davranışlardır.  

Örnekler verirsek; 

*Namaz kılmak, oruç tutmak ve zekat vermek gibi farz ibadetleri samimiyetle eda etmek; 

*Kur’an-ı Kerim okumak, ayetlerin anlamları üzerinde düşünmek ve bunları hayata uygulamak; 

*Günlük hayatın içinde Allah'ı anmak, bağışlanma dilemek ve O'na dua etmek; 

*Öfkeyi kontrol etmek, kibir ve kıskançlıktan uzak durmak, sabırlı ve mütevazı olmak; 

*Kendi davranışlarını gözden geçirmek, hatalarından ders çıkarıp tevbe etmek.  

*Dini ve dünyevi konularda faydalı bilgi edinmeye çalışmak.  

*Yalan söylememek, gıybet etmemek, kötü sözden ve harama bakmaktan kaçınmak, vb. davranışlardır.

Toplumsal ve insani salih ameller: 

Toplumsal ve insani salih ameller; bireyin diğer insanlara, canlılara ve içinde yaşadığı topluma fayda sağlamak amacıyla ortaya koyduğu tüm hayırlı tutum ve davranışlardır. 

Örnekler verecek olursak; 

*Yoksullara, yetimlere ve muhtaçlara yardım etmek; sadaka ve zekat vererek toplumsal gelir adaletsizliğini hafifletmek;

*İş hayatında ölçü ve tartıda hile yapmamak, kul hakkına riayet etmek, şahitlikte ve kararlarda adaletten sapmamak;

*İnsanlara güler yüz göstermek, tatlı dilli olmak, selamlaşmak ve iki kırgın insanın arasını düzeltip barışı sağlamak;

*Anne-babaya hürmet etmek, akrabalık bağlarını korumak ve komşuların sıkıntılarına ortak olmak;

*Doğayı ve yeşili korumak, ağaç dikmek, sokak hayvanlarına su ve yemek vermek, ortak yaşam alanlarını temiz tutmak;

*Yol, çeşme, okul, hastane gibi herkesin yararlanacağı kalıcı eserler yaptırmak veya yapılmasına destek olmak; yoldaki eziyet veren bir taşı/çöpü kenara kaldırmak;

*İnsanlara faydalı bilgi öğretmek, mesleki tecrübeyi yol göstermek amacıyla paylaşmak ve iyiliği teşvik edip kötülükten vazgeçirmeye çalışmak, vb. davranışlardır.

Değerli okurlarım,

Kur’an-ı Kerim’de pek çok ayette "iman edenler" ifadesinin hemen ardından "ve salih amel işleyenler" (illellezîne âmenû ve 'amilu’s-sâlihât) buyrulur. Bu ifade kalpteki inancın, eyleme dökülmedikçe soyut ve eksik kalacağını açıkça gösterir. 

Asr Suresi'nde de belirtildiği üzere, insanın ziyandan kurtulmasının temel yollarından biri salih amel işlemektir.

Salih amel, bireyin iç dünyasını olgunlaştırırken toplumsal barış ve dayanışmayı da güçlendiren, imanın eyleme dönüşmüş halidir. İnsan, hayatına kattığı yapıcı ve hayırlı işler nispetinde manevi bir derinlik ve huzur elde eder.

Kur'an'da "İman edip salih amel işleyenler" (âmenû ve 'amilu's-sâlihât) kalıbı 50’den fazla ayette doğrudan bu ifadeyle yer alıyor.

Yine ; "Salih" (iyi, yararlı) ve "amel" (iş, davranış) kelimelerinin yan yana veya aynı bağlamda geçtiği ayetlerin toplam sayısı 62’dir.

 Bugünkü etkileşimimizin sonuna gelirken bu konuda Kur’an-ı Kerim’den bir kaç ayeti sizlerle paylaşmak istiyorum:

(Bakara Suresi, 277. Ayet)

“Şüphesiz iman edip salih ameller işleyen, namazı dosdoğru kılan ve zekâtı verenlerin mükâfatları Rableri katındadır. Onlara korku yoktur. Onlar mahzun da olmayacaklardır.”

(Bakara Suresi, 82. Ayet)

“İman edip salih ameller işleyenler ise cennetliklerdir. Onlar orada ebedî kalacaklardır.”

(Bakara Suresi, 25. Ayet)

“İman edip salih ameller işleyenlere, kendileri için; içinden ırmaklar akan cennetler olduğunu müjdele.”

Herhalde sadece burada birkaç tanesini paylaştığım ayetlerle bize anlatılan salih amelin ne kadar önemli olduğunu hepimiz anlıyoruz ve ona göre bu süreli, sınırlı, sınavdaki dünya hayatımızı geçiriyoruz değil mi?